Samen aan tafel
Is dit nog jouw boot?
15–20 minuten · 1–4 spelers
Kopke Krab heeft een boot die al jaren meegaat. Eerst lekt één plank. Die wordt vervangen. Later volgen andere onderdelen. Na een tijdje is alles vernieuwd. “Mijn oude boot vaart weer!” zegt Krab. Maar een vriend heeft alle oude onderdelen bewaard en er óók een boot van gebouwd. Nu liggen er twee aan de kade. Welke boot bedoelt Krab met “mijn oude boot”? Of helpt die vraag nog niet genoeg?
Twee boten, één naam
Nodig: 12 strookjes papier in twee kleuren, potlood, twee vellen als aanlegplaatsen.
- Leg zes blauwe stroken als boot A. Schrijf onder A één reden waarom het dezelfde boot blijft.
- Vervang om de beurt één blauwe strook door een gele. Bewaar de blauwe stroken naast het blad. Pauzeer na één, drie en zes vervangingen.
- Leg de zes bewaarde blauwe stroken als boot B. Geef A en B elk een naam zonder je eerdere reden meteen te veranderen.
- Laat een ander een tegenvraag stellen. Schrijf daarna een verbeterde reden of leg uit waarom je bij je reden blijft.
Praat verder
- Gaat “dezelfde” voor jou over materiaal, geschiedenis, eigenaar, vorm of gebruik?
- Kan een boot dezelfde zijn in één betekenis en anders in een andere?
- Wat verandert er wanneer je de tweede boot pas morgen ontdekt?
Voor de begeleider
Wat onderzoeken we? Een reden voor “hetzelfde” formuleren en nagaan of die reden bij een tweede situatie nog past.
Laat leerlingen eerst hun criterium opschrijven; anders verdwijnt de interessante verandering in hun redenering. Vraag bij ieder antwoord om één situatie waarin hun criterium moeilijk toepasbaar wordt. De schermboot heeft zes schematische onderdelen om de handelingen overzichtelijk te houden. Plutarchus beschrijft de vervanging van onderdelen; de reconstructie met de oude onderdelen is een latere uitbreiding van het gedachte-experiment, verbonden met Hobbes. Er is geen algemeen aanvaarde filosofische oplossing die de software kan nakijken.
En met AI?
Een tekening wordt stap voor stap met een digitaal hulpmiddel aangepast. Wat bedoel jij met “mijn tekening”: wie begon, wie koos, of wat ervan overbleef? Dit is een begripsvraag, geen juridisch oordeel.
Oorspronkelijke vraag: Schip van Theseus. Deze kinderbewerking is onderdeel van de Kopke Krab-reeks van KopKen.