Samen aan tafel
Acht voor mij, twee voor jou?
10–20 minuten · 2 spelers op één scherm
Er liggen tien speelschelpen op tafel. Jij mag kiezen hoeveel jij houdt en hoeveel de ander krijgt. Maar de ander mag het voorstel aanvaarden of helemaal weigeren. Bij weigeren verdwijnen alle tien schelpen: niemand krijgt iets. Acht voor jou en twee voor de ander? Vijf en vijf? Of iets anders? Je kunt rekenen wat elke keuze oplevert. Maar vertelt die rekensom ook waarom iemand wel of niet akkoord gaat?
Tien schelpen, twee beslissingen
Nodig: Tien papieren schelpen of fiches; twee spelers; een blad voor de uitslagen.
- Leg tien fiches in het midden. Spreek af dat het speelfiches zijn zonder geldwaarde.
- A schuift één verdeling naar voren. B zegt ja of nee. Bij nee gaan alle fiches terug in de doos.
- Noteer voorstel en uitkomst. Wissel de rollen en begin met tien nieuwe fiches.
- Vergelijk redenen zonder elkaar tot uitleg te verplichten. Speel eventueel een vooraf afgesproken gelijke verdeling en bespreek wat die afspraak verandert.
Praat verder
- Welke reden kun je geven voor aanvaarden? En voor weigeren?
- Maakt het uit wie mocht verdelen?
- Verandert je keuze als je elkaar hierna weer tegenkomt?
Voor de begeleider
Wat onderzoeken we? De gevolgen van een verdeling berekenen en verschillende redenen voor aanvaarden of weigeren onderzoeken.
Dit is de eenvoudige vorm van een ultimatumspel met een ondeelbaar voorstel. Alleen aanvaarden laat de verdeling doorgaan. De tien schelpen hebben geen werkelijke waarde. De schermgeschiedenis blijft slechts tijdens deze sessie beschikbaar en is geen gedragsdiagnose of onderzoek met deelnemers. Veel verschillende motieven kunnen tot dezelfde keuze leiden. Vermijd uitspraken als “normale mensen kiezen…” of “rationeel betekent altijd aanvaarden”. Een normatieve beoordeling volgt niet vanzelf uit een veelvoorkomende uitkomst.
En met AI?
Zou je dezelfde verdeling anders beoordelen als een computer haar voorstelde? Welke reden is voor de verdeling zelf relevant?
Oorspronkelijke vraag: Ultimatumspel. Deze kinderbewerking is onderdeel van de Kopke Krab-reeks van KopKen.