Valkuil bij meten

De puntenfabriek

Kun je meer punten halen en toch minder goed werk maken?

Eén punt per woord. Dat wordt een héél lang verhaal.

Bewerkt naar Goodhart’s Law & Campbell’s Law uit ArtiProof.

Een doelwit of meetindicator wordt geoptimaliseerd terwijl het achterliggende doel uit beeld kan raken; het beeld toont de spanning tussen score en werkelijkheid. — Tekening bij het oorspronkelijke verhaal op ArtiProof. Ons verhaal is daarvan afgeleid.

01 · Lees mee

De langste tekst wint

Een verhalenwedstrijd geeft één punt per woord. Noor schrijft een kort verhaal met een verrassend einde. Amir schrijft “toen gebeurde er iets” twintig keer.

De teller vindt Amir de winnaar. De lezers weten na zijn tekst nog altijd niet wát er gebeurde.

Wat zou jij zeggen of doen? Je hoeft nog geen oplossing te hebben.

Probeer dit ook met Kopke Krab

Veel punten. Goed gedaan?

Probeer het zelf

Wat beloont de teller?

De wedstrijd geeft één punt per woord. Welke tekst krijgt meer punten? Welke zou je verder willen lezen?

Tekst A

Mila vond een sleutel. Hij paste op de deur die niemand durfde te openen.

Tekst B

Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets. Toen gebeurde er iets.

Dezelfde vraag, dichter bij huis

Kilometers zonder bestemming

Een team krijgt alleen punten voor veel stappen. Het loopt de hele middag rondjes om dezelfde bank, terwijl de opdracht eigenlijk was om drie plekken in het park te onderzoeken.

Welke maat vertelt iets over bewegen, en welke over de onderzoeksopdracht?

Van het scherm af

Ontwerp een betere wedstrijd

Nodig: Papier en een potlood

Bedenk een opdracht en één makkelijk te tellen score.
Laat een ander een manier zoeken om hoog te scoren zonder de opdracht echt goed te doen.
Verander één regel en bespreek welke nieuwe truc nu mogelijk wordt.

Werkte je nog aan de opdracht, of vooral aan een hogere score?

Gebruik de gevonden truc om de meetregel te verbeteren. Werkt de nieuwe regel beter voor jullie doel?

Denk nog even verder

Wat verandert
jouw antwoord?

Kun je een wedstrijd bedenken waarbij meer punten wél betekent dat het doel beter wordt bereikt?

Meten kan helpen om beter te worden. Kijk steeds of een hogere score ook betekent dat je dichter bij je doel komt.

Waar komt dit verhaal vandaan? →

Een andere vraag proberen?

Wie wint er nu?

De cijfers kloppen. Maar welke vraag beantwoord je ermee?

Naar het volgende verhaal →Zelf kiezen