Gedachte-experiment

Het schip dat bleef

Alle planken zijn nieuw. Is dit nog hetzelfde schip?

Een reparatie wordt twee schepen en een lastige vraag.

Een gedachte-experiment begint met “stel je voor…”. Je spreekt af wat er in het verhaal geldt en onderzoekt wat daaruit volgt.

Lees mee en kies ↓Meteen proberen

Bewerkt naar Ship of Theseus uit ArtiProof.

Een object wordt onderdeel voor onderdeel vervangen waardoor meerdere criteria voor identiteit en continuïteit uit elkaar gaan lopen. — Tekening bij het oorspronkelijke verhaal op ArtiProof. Ons verhaal is daarvan afgeleid.

01 · Lees mee

De allerlaatste oude plank

Het schip De Ster vaart al jaren. Af en toe vervangt de bemanning een versleten plank. Niemand denkt dan: hé, een nieuw schip.

Vandaag vervangen ze de laatste oorspronkelijke plank. De Ster heeft dezelfde vorm en naam, en bleef al die jaren varen.

Wat zou jij zeggen of doen? Je hoeft nog geen oplossing te hebben.

Probeer dit ook met Kopke Krab

Is dit nog jouw boot?

Probeer het zelf

Wat gebeurt er als jij iets verandert?

Elk vakje is één onderdeel van het schip. Tik op “Vervang één onderdeel” en kijk wat er verandert. Je kunt ook de schuif gebruiken.

Vervangen onderdelen: 0 van 6

1Oud

2Oud

3Oud

4Oud

5Oud

6Oud

Wat zou nog hetzelfde moeten blijven om voor jou hetzelfde schip te zijn?

Dezelfde vraag, dichter bij huis

Je fiets, twee keer

Je fiets krijgt steeds een nieuw onderdeel. Met het bewaarde oude stuur, frame en de oude wielen bouwt je zus uiteindelijk nog een fiets.

Is de fiets waarmee jij bleef rijden hetzelfde op dezelfde manier als de fiets met het oude materiaal?

Van het scherm af

Bouw, vervang, bouw opnieuw

Nodig: Twee sets van zes vergelijkbare bouwblokjes

Bouw met zes blokjes en geef je bouwwerk een naam.
Vervang één voor één de blokjes door de andere set. Bewaar de oude.
Bouw met de oude blokjes dezelfde vorm. Vergelijk beide bouwwerken.

Welke regel gebruik je: onderdelen, vorm, geschiedenis of gebruik?

Leg uit welke regel je gebruikt om iets hetzelfde te noemen. Houdt die regel stand bij het tweede bouwwerk?

Nog even spelen?

Zelfde vraag.
Ander avontuur.

Hier zijn drie korte voorbeelden. Kies wat jij denkt en kijk wat er achter je keuze zit. Probeer gerust ook een ander antwoord.

Voorbeeld 1 van 30 uitgeprobeerd

De fiets van je leven

Je fiets krijgt nieuwe banden, een nieuw stuur en uiteindelijk een nieuw frame. Je broer bouwt met alle bewaarde oude onderdelen nog een fiets.

Welke noem jij jouw oude fiets?

Twijfelen mag. Zeg vooral waarom.

Nu jij, van het scherm af

Het bouwwerk dat verdubbelt

4 minuten · alleen of samen

Nodig: Twaalf bouwblokjes: twee sets van zes die op elkaar lijken

Maak iets met zes blokjes. Geef je bouwwerk een naam.
Vervang de blokjes één voor één door de andere zes. Leg de oude opzij.
Bouw met de oude blokjes precies dezelfde vorm. Je hebt er nu twee!

Welk bouwwerk krijgt de oorspronkelijke naam? En zou je dat vóór het bouwen ook hebben gezegd?

Denk nog even verder

Wat verandert
jouw antwoord?

Wat als de bemanning dankzij de nieuwe onderdelen juist méér kan dan vroeger?

Vervanging kan ook verbetering brengen. Kijk wat er verandert in wat het schip of de groep kan.

Waar komt dit verhaal vandaan? →

Een andere vraag proberen?

Nog één korreltje dan

Eén korrel verschil lijkt niets. Tot er nog maar één over is.

Naar het volgende verhaal →Zelf kiezen